Data-ethiek én pedagogiek

Een bijeenkomst over de schaduwzijde van data en algoritmen in het onderwijs, en het pedagogische antwoord daarop - met Ajuna Soerjadi en Joris Vlieghe. Georganiseerd door NIVOZ en Kennisnet.

AI is inmiddels aanwezig in vrijwel elk klaslokaal. De vraag is niet meer óf scholen er iets mee moeten, maar hoe en waartoe. Achter elke chatbot, elk gepersonaliseerd leeradvies en elke automatische beoordeling schuilt een wereld van data, aannames en machtsverhoudingen die zelden zichtbaar wordt. Wat betekent die schaduwzijde voor het onderwijs? Wat doet het met kinderen, met leraren, met de pedagogische relatie?

Deze middag en avond komen twee perspectieven samen. Filosoof en data-ethicus Ajuna Soerjadi brengt de schaduwzijde in beeld: de bias in data, de werking van algoritmen, en de manier waarop AI bestaande ongelijkheid niet alleen reproduceert maar versterkt. Wijsgerig pedagoog Joris Vlieghe (KU Leuven) brengt de pedagogische tegenstem: wat vraagt deze technologische werkelijkheid van opvoeders, leraren en schoolleiders, en waar ligt hun verantwoordelijkheid?

De bijeenkomst is opgezet als gezamenlijk gesprek, niet als passief luisteren.

Programma

15.00 - Inloop met koffie en thee

15.30 - Lezing Ajuna Soerjadi: De schaduwzijde van data en algoritmen
Soerjadi neemt de deelnemers mee in haar onderzoek naar algoritmische discriminatie en onrechtvaardigheid. Aan de hand van concrete voorbeelden - van gezichtsherkenning tot risicoprofielen bij overheid en onderwijs - laat ze zien hoe data nooit neutraal zijn en hoe systemen ongelijkheid kunnen automatiseren.

16.30 - Actieve werkvorm en gesprek in kleinere kring: hoe voer je dit gesprek in jouw eigen (onderwijs)praktijk, wat vraagt het aan pedagogisch leiderschap, en hoe wil je het meenemen in de omgang met AI binnen jouw school of organisatie?

17.30 - Gezamenlijk diner

18.45 - Lezing Joris Vlieghe: De pedagogische stem
Vlieghe denkt vanuit de wijsgerige pedagogiek na over wat onderwijs in deze tijd vraagt. Hij wijst de technologie niet af, maar omarmt haar evenmin. Centraal staat de pedagogische opdracht: wat is de verantwoordelijkheid van leraarschap en van de ontmoeting tussen generaties, juist nu systemen zich op verregaande en vaak moeilijk te traceren wijze in die opdracht mengen?

19.45 - Gesprek in tweetallen en centrale terugkoppeling: wat heeft je vandaag geraakt, en wat kun je er concreet mee in je eigen praktijk?

20.30 - Einde, met gelegenheid om na te praten